DILI, 14 Juilu
2026, GKI—Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Koordenadór ba Asuntu Sosiál no
Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitária, Mariano Sabino
Assanami, hatete Governu sei fó prioridade ba hamenus malnutrisaun, hadi'a
kualidade edukasaun no kria oportunidade empregu iha orientasaun Planu Médiu
Prazu (PMP) 2027–2030, hodi dezenvolve kapitál umanu no hasa'e kualidade moris
povu nian.
Assanami
hatutan, orientasaun Planu Médiu Prazu ba tinan lima oin mai sei fó
prioridade ba dezenvolvimentu rekursu umanu, liuliu iha pilar sosial, tanba
Governu hakarak asegura katak dezenvolvimentu la'o la'ós de'it liuhusi
infraestrutura, maibé mos hasa'e kualidade moris sidadaun sira.
“Objetivu
prinsipál husi orientasaun Planu Médiu Prazu mak fó prioridade ba
dezenvolvimentu rekursu umanu, liuliu iha pilar sosial. Dezenvolvimentu la'ós
de'it kona-ba infraestrutura, maibé mos kona-ba kualidade moris ita nian povu,”
Assanami informa ba jornalista sira, hafoin remata reuniaun
interministeriál planu médiu prazu 2027-2030 iha Centru Covensaun Dili
(CCD), Tersa (14/07).
Tuir Assanami,
Governu sei fó atensaun boot ba saúde, nutrisaun, edukasaun no protesaun
sosiál, tanba área sira-ne'e importante atu prepara rekursu umanu ne'ebé iha
kapasidade atu kontribui ba dezenvolvimentu nasaun.
Kona-ba saúde,
Assanami hatete, programa preventivu sei sai prioridade, liuliu atu
hamenus malnutrisaun no malnutrisaun krónika ne'ebé afeita dezenvolvimentu
labarik sira. “Programa preventivu no hamenus malnutrisaun sei sai prioridade.
Problema ida-ne'e afeita diretamente qualidade moris no dezenvolvimentu ba ita
nia labarik sira, tan ne'e presiza koordinasaun di'ak entre ministériu no
instituisaun relevante sira,” dehan Assanami.
Iha área
edukasaun, nia esplika, Governu sei fortalese formasaun profesór sira,
hadi'a sistema rekrutamentu, infraestrutura eskolar no kuríkulu atu responde ba
padraun ASEAN. Governu mos sei fó prioridade ba formasaun téknika no
profisionál atu prepara juventude sira ho abilidade, disiplinu no
produtividade. “Formasaun tenke fó prioridade ba abilidade, karáter no
produtividade, atu prepara ita nia ema sai peskizadór, lider, jestór no
tékniku profisionál,” hatete Assanami.
Assanami
akresenta, programa no orsamentu Governu sei alinha ho objetivu ne'ebé
klaru, atu bele sukat rezultadu husi kada investimentu no haree impaktu ba
hamenus malnutrisaun, garante seguransa alimentar no kria kampu servisu.
“Polítika no
programa tenke aprova uluk, depois mak aloka osamentu. Ho ne'e Governu bele
sukat se rezultadu atinje ka lae, no identifika ita nia ministériu nia
difikuldade sira atu hadi'a implementasaun,” dehan nia.
Nia mos
haktuir, Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão orienta
ministériu hotu atu alinha programa no osamentu ho prioridade estratéjika
Governu no preparasaun Timor-Leste ba integrasaun ASEAN.
Aleinde
preparasaun PMP 2027–2030 ba setór ekonomia sei fó prioridade ba
diversifikasaun ekonomia, hametin setór privadu, kria empregu, hasa'e
produtividade, hamenus dependénsia ba Fundu Petrolíferu no prepara Timor-Leste
atu benefisia husi integrasaun ASEAN. Atu nune'e garante katak komunidade iha
área remota sei nafatin sai prioridade, atu asegura sidadaun hotu, liuliu
labarik sira, hetan asesu hanesan ba edukasaun ho kualidade no la iha
diskriminasaun. *Media MJDAK*
MediaMJDAK
14 - 07 - 2026
fahe ba facebook